Co to jest system repartycyjny?
System repartycyjny oznacza system, w którym zbierane składki nie są kumulowane na indywidualnym koncie ubezpieczonego, lecz są wypłacane obecnym emerytom - beneficjentom. Niedobór środków ze składek na wypłatę rent i emerytur, występujący w ZUS, pokrywany jest z budżetu państwa, czyli przez wszystkich podatników.
Czym różnią się poszczególne filary systemu emerytalnego?
I filar - zreformowany Zakład Ubezpieczeń Społecznych - obowiązkowy oparty na umowie pokoleniowej; emerytura wypłacana z ZUS pochodzić będzie z bieżących składek wszystkich pracujących.
II filar - Otwarte Fundusze Emerytalne – obowiązkowy, kapitałowy, zarządzany przez prywatne instytucje.
III filar - dobrowolny, kapitałowy, zarządzany przez prywatne instytucje. W ramach tego filaru powstają pracownicze programy emerytalne
W jaki sposób dzielona jest składka na ubezpieczenie emerytalne?
Składka na ubezpieczenie emerytalne wynosi 19,52% wynagrodzenia, stanowiącego podstawę jej wymiaru. 12,22% pozostaje w I filarze, a 7,30% jest przekazywane do otwartego funduszu emerytalnego.
Czy odprowadzenie składek na ubezpieczenia społeczne wpływa na wysokość płaconych przez pracownika podatków?
Opłacanie składek na ubezpieczenie społeczne nie wpływa na wysokość podatków, a przede wszystkim nie zwiększa obciążeń finansowych pracownika. Część płacy przeznaczonej na składki należne od pracownika, nie jest wliczana do dochodu podlegającego opodatkowaniu.
W jakiej sytuacji ma miejsce losowanie Funduszu?
Ostateczny termin zawarcia umowy upływa 10 stycznia lub 10 lipca. Na przykład: podejmując pracę 1 września, ustawowy, siedmiodniowy termin wyboru funduszu mija 7 września. Czas swobodnego wyboru funduszu mija 10 stycznia następnego roku, a losowanie otwartego funduszu będzie miało miejsce w ostatnim dniu roboczym stycznia następnego roku. Podejmując pracę 1 marca, ustawowy termin wyboru mija 7 marca. Czas swobodnego wyboru funduszu mija 10 lipca danego roku, a losowanie otwartego funduszu emerytalnego odbędzie się ostatniego dnia roboczego lipca.
Czy bezrobotni płacą składki do ZUS?
Za bezrobotnych pobierających zasiłek dla bezrobotnych w okresie jego pobierania, składkę na ubezpieczenie emerytalne i ubezpieczenia rentowe odprowadza właściwy urząd pracy.
Jaka jest sytuacja osób, które prowadzą własną działalność gospodarczą i płacą minimalną składkę ZUS?
Osoby prowadzące działalność gospodarczą odprowadzają składkę od zadeklarowanego dochodu, który nie może być niższy od 60% przeciętnego wynagrodzenia.
Czy za osobę przebywającą na urlopie wychowawczym odprowadzane są składki na ubezpieczenie emerytalne?
Za osobę przebywającą na urlopie wychowawczym na ubezpieczenie emerytalne i ubezpieczenia rentowe odprowadza ZUS, od kwoty najniższego wynagrodzenia, ze środków budżetu państwa, jeśli osoba ta nie jest uprawniona do emerytury lub renty albo nie wykonuje działalności, podlegającej obowiązkowi ubezpieczeń społecznych. W przypadku osób będących na urlopie macierzyńskim składka jest odprowadzana od kwoty zasiłku.
Czy studenci, stypendyści naukowi mogą być członkami otwartych funduszy emerytalnych, jeśli pracują?
Każda osoba, urodzona po dniu 31 grudnia 1968 r., która wykonuje działalność zarobkową i jest objętą obowiązkiem odprowadzenia składki do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może przystąpić do otwartego funduszu emerytalnego. Dotyczy to również studentów, którzy pracują i z tego tytułu odprowadzana jest za nich składka na ubezpieczenia emerytalne lub studentów, którzy na własny wniosek zostali dobrowolnie objęci ubezpieczeniami. W przypadku studentów została stworzona możliwość dobrowolnego opłacania przez nich samych składek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Jeśli składka jest odprowadzana student ma obowiązek przystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego. Zatrudnienie na podstawie umowy zlecenia studenta w wieku poniżej 26 lat nie rodzi obowiązku ubezpieczeń społecznych. Osoba taka nie może zostać członkiem otwartego funduszu emerytalnego.
Od czego zależy wysokość emerytury?
Wysokość emerytury zależy od:
- wysokości comiesięcznych wpłaconych składek,
- efektów inwestowania składek,
- wieku ubezpieczonego, w którym przejdzie on na emeryturę, tzn. im później zdecyduje się na emeryturę, tym będzie ona wyższa
Emerytura w przyszłości będzie tym wyższa, im dłuższy okres aktywności zawodowej oraz wyższa suma składek zgromadzonych na koncie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych i na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym.
Od kiedy będzie wypłacana emerytura?
Od momentu zgłoszenia wniosku o emeryturę, po osiągnięciu wieku emerytalnego, nie wcześniej niż po osiągnięciu wieku emerytalnego wynoszącego obecnie dla kobiet 60 lat i dla mężczyzn 65 lat.
Ile będę otrzymywał emerytur?
Otrzymywana po osiągnięciu wieku emerytalnego emerytura - w przypadku uczestniczenia w otwartym funduszu emerytalnym - będzie sumą dwóch świadczeń: ze zreformowanego ZUS oraz z zakładu emerytalnego.
Jak będzie liczona emerytura w kapitałowym systemie emerytalnym?
Zebrane w trakcie aktywności zawodowej składki w otwartym funduszu emerytalnym, po ukończeniu wieku emerytalnego przez daną osobę, zostaną skierowane w formie wypłaty transferowej do wybranego przez zainteresowanego zakładu emerytalnego lub innej instytucji, która będzie się zajmować wypłacaniem świadczeń. Zakład emerytalny będzie wypłacać dożywotnie emerytury oraz świadczenia gwarancyjne dla wskazanych beneficjentów.
W jakiej formie będzie można otrzymywać emeryturę?
Emeryturę będzie można otrzymywać w jednej z form wypłacanych przez Zakład Emerytalny: (projekt ustawy)
- dożywotnia emerytura indywidualna wypłacana aż do śmierci ubezpieczonego,
- dożywotnia emerytura indywidualna z tzw. okresem płatności świadczenia dla wskazanego beneficjenta (nie krótszym niż 10 lat); oznacza to, że emerytura będzie płacona dożywotnio, a jeśli śmierć ubezpieczonego nastąpi przed upływem 10 lat - będzie wypłacana wskazanej przez niego osobie (do końca okresu gwarantowanego),
- dożywotnia emerytura współmałżeńska,
- dożywotnia emerytura współmałżeńska z tzw. okresem płatności świadczenia dla wskazanego beneficjenta (nie krótszym niż 10 lat), jeżeli śmierć obojga małżonków nastąpi przed upływem 10 lat świadczenia będzie wypłacane osobie uposażonej (do końca okresu gwarantowanego).
Czy zakład emerytalny może odmówić wypłaty emerytury?
Jeśli Członek Funduszu spełnia formalności do otrzymywania wypłaty emerytury (ukończył wiek emerytalny), zakład emerytalny nie może odmówić wypłaty emerytury.
Komu będzie przysługiwać minimalna emerytura?
Jeśli emerytura z ZUS i otwartego funduszu emerytalnego łącznie, nie przekroczy kwoty minimalnej emerytury, wtedy budżet uzupełni różnicę. Żeby mieć prawo do takiej pomocy państwa, mężczyzna musi ukończyć 65 lat i przepracować co najmniej 25 lat, a kobieta - 60 lat i mieć co najmniej 20 lat pracy.
Organizacja II filaru systemu emerytalnego
Jakie są korzyści z uczestnictwa w funduszach emerytalnych?
Do korzyści z przystąpienia do Funduszu należy zaliczyć:
- długoterminowe zarządzanie środkami przeznaczonymi na przyszłą emeryturę,
- indywidualne konto, o stanie którego Członek będzie regularnie informowany,
- środki zgromadzone na koncie podlegają dziedziczeniu.
Kto zarządza środkami Członków Funduszu?
Środkami Członków Funduszu zarządza Otwarty Fundusz Emerytalny poprzez Powszechne Towarzystwo Emerytalne.
Do jakiego poziomu płaci się składki do otwartego funduszu emerytalnego?
Składki na ubezpieczenie emerytalne, a więc zarówno do I jak i II filaru systemu emerytalnego płaci się do wysokości 30-krotności średniej płacy krajowej.
Czy istnieją jakieś prawne instrumenty, które chronią członka otwartego funduszu emerytalnego?
Istnieją prawne regulacje, które chronią środki członka otwartego funduszu emerytalnego. Są to:
- bezpieczne zasady zarządzania inwestowania poprzez ustawowe określenie możliwości inwestowania kapitału funduszy emerytalnych (limity jakościowe i ilościowe dla inwestycji - Ustawa z dnia 28 sierpnia o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych,
- rozdzielenie zarządzania i przechowywania składek, tzn. towarzystwo emerytalne nie może przechowywać u siebie kapitału z funduszy emerytalnych, musi to robić za niego niezależny Depozytariusz; Depozytariuszem może być bank lub Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych.
- gwarancje ze strony powszechnego towarzystwa emerytalnego, Funduszu Gwarancyjnego oraz Skarbu Państwa.
Co to jest KNF?
Komisja Nadzoru Finansowego (KNF) jest organem państwowego nadzoru ubezpieczeniowego i emerytalnego. Zadaniem KNF jest ochrona interesów ubezpieczonych, członków funduszy oraz uczestników pracowniczych programów emerytalnych. Nadzór nad KNF sprawuje Prezes Rady Ministrów.
Co to jest Agent Transferowy?
Agent Transferowy obsługuje członków otwartego funduszu emerytalnego. Do jego zadań należy:
a) prowadzenie rejestru członków Funduszu,
b) rejestrowanie zawieranych umów i wyliczanie prowizji dla akwizytorów,
c) komunikowanie się z ZUS w sprawie ustalenia członkostwa danej osoby i skierowania do Funduszu strumienia środków wpłacanych do ZUS przez pracodawcę tej osoby,
d) otwieranie i prowadzenie rachunków członków Funduszu,
e) przeliczanie wpłaconych składek członków Funduszu na jednostki rozrachunkowe,
f) naliczanie opłat dla członków rezygnujących z Funduszu przed upływem 24 miesięcy od wpłaty pierwszej składki,
g) rozsyłanie, zgodnie z wymogami prawa, informacji do członków Funduszu o otwartych dla nich rachunkach w Funduszu, o otrzymanych wpłatach składek i wypłatach transferowych, o zgromadzonych jednostkach rozrachunkowych, o wynikach działalności lokacyjnej Funduszu oraz materiałów marketowych przygotowanych przez Towarzystwo,
h) przekazywanie Towarzystwu informacji dotyczącej zawieranych umów z członkami Funduszu, składek wpłaconych przez członków Funduszu oraz otrzymywanych przekazów transferowych,
i) archiwizowanie i zabezpieczanie przed utratą danych dotyczących Funduszu zgodnie z wymogami obowiązującego prawa,
j) dokonywanie wypłat transferowych, w przypadku przejścia członka Funduszu na emeryturę, do wskazanego przez członka Funduszu Zakładu Ubezpieczeń Emerytalnych,
k) wykonywanie na rachunkach bankowych Funduszu prowadzonych u Depozytariusza operacji finansowych w ramach otrzymanego od Towarzystwa upoważnienia i pod kontrolą Towarzystwa.
Jaka jest różnica pomiędzy towarzystwem emerytalnym a otwartym funduszem emerytalnym?
Powszechne towarzystwo emerytalne prowadzi działalność wyłącznie w formie spółki akcyjnej. Zadaniem towarzystwa jest tworzenie i zarządzanie funduszem oraz reprezentowanie go wobec osób trzecich. Wyłącznie towarzystwo jest uprawnione do prowadzenia takiej działalności. Towarzystwo tworzy i zarządza tylko jednym funduszem, chyba że zarządzanie więcej niż jednym funduszem jest skutkiem przejęcia przez towarzystwo zarządzania innym funduszem albo połączenia towarzystw.
Otwarty fundusz emerytalny jest osobą prawną. Otwarty Fundusz Emerytalny jest wydzieloną, odrębną od majątku PTE masą majątkową, składającą się z wpłat składek członków oraz lokat z inwestycji. Posiada osobowość prawną, może być utworzony wyłącznie przez PTE, po uzyskaniu zezwolenia Urzędu Nadzoru Funduszu Emerytalnego. Przedmiotem działalności funduszu jest gromadzenie środków pieniężnych i ich lokowanie, z przeznaczeniem na wypłatę członkom funduszu po osiągnięciu przez nich wieku emerytalnego.
Czy Fundusz może zbankrutować?
Fundusz emerytalny nie może zbankrutować. Zbankrutować może tylko towarzystwo emerytalne, które nim zarządza. W tej sytuacji zarządzanie funduszem przejmuje inne działające towarzystwo emerytalne. Gwarancją dobrej kondycji towarzystwa emerytalnego są jego wysokie kapitały własne. ma jedne z najwyższych kapitałów własnych na rynku.
Czym jest minimalna wymagana stopa zwrotu?
Minimalna wymagana stopa zwrotu funduszy jest ustalana jako połowa średniej ważonej stopy zwrotu lub średnia ważona stopa zwrotu pomniejszona o 4% w zależności od tego, która z tych dwóch wartości jest niższa. Minimalna wymagana stopa zwrotu jest ustalana przez KNF.
Czy można zmienić OFE?
Wystarczy podpisać umowę z nowo wybranym OFE, a następnie zawiadomić o tym na piśmie fundusz, do którego dotychczas były wpłacane składki. Zamiana dokonywana jest w wyniku transferu środków z dotychczasowego OFE do nowo wybranego funduszu. Transfer środków odbywa się cztery razy w roku. Jednak warto pamiętać, że jeśli członkostwo w dotychczasowym OFE jest krótsze niż dwa lata, trzeba zapłacić z własnej kieszeni opłatę na rzecz towarzystwa emerytalnego zarządzającego tym funduszem. Jeżeli członkostwo w OFE jest dłuższe niż 12 miesięcy, ale krótsze niż 24 miesiące opłata ta wynosi 80 zł, zaś jeśli krótsze niż 12 miesięcy - 160 zł.
Czy członek funduszu będzie informowany o wartości jednostki funduszu?
Fundusz raz na 12 miesięcy ma obowiązek przekazać pisemną informację o środkach znajdujących się na rachunku Członka, w tym o ilości, wartości jednostki rozrachunkowej i łącznej wartości jednostek rozrachunkowych na rachunku w dniu sporządzenia informacji. Fundusz na każde żądanie Członka jest zobowiązany udzielić na piśmie informacji określającej pieniężną wartość środków zgromadzonych na jego rachunku.
Czy otwarty fundusz emerytalny może odmówić członkostwa?
Otwarty fundusz emerytalny nie może odmówić zawarcia umowy, jeśli osoba występująca z deklaracją przystąpienia, spełnia kryteria ustawowe uczestnictwa w funduszu (wiek i tytuł ubezpieczenia) oraz dopełniła wszystkich niezbędnych formalności.
Czy trzeba koniecznie zapisać się do funduszu emerytalnego?
Do otwartego funduszu emerytalnego muszą przystąpić wszyscy urodzeni po 31 grudnia 1968 roku, którzy samodzielnie lub za pośrednictwem pracodawcy wpłacają składki emerytalne do ZUS. Na wybór OFE mają 7 dni od daty powstania obowiązku ubezpieczenia emerytalnego (zatrudnienia). Jeżeli nie wybiorą funduszu samodzielnie, zostaną przydzieleni przez ZUS do jednego z funduszy w drodze losowania.
Czy można zrezygnować z OFE?
Dla osób urodzonych po 31 grudnia 1968 roku członkostwo w OFE jest obowiązkowe. Można natomiast zamienić fundusz na inny.
Czy można być członkiem kilku funduszy emerytalnych?
Można być członkiem tylko jednego otwartego funduszu emerytalnego.
Od kiedy liczy się staż członkowski w OFE?
Od dnia 1 kwietnia 2004 r. staż członkowski liczy się następująco:
- w przypadku umowy zawieranej po raz pierwszy w życiu: od ostatniego dnia miesiąca, w którym Klient zawarł umowę z dotychczasowym OFE
- w przypadku kolejnych umów: od ostatniego dnia miesiąca, w którym nastąpiło przerejestrowanie członkostwa w ZUS (w Centralnym Rejestrze Członków OFE).
Czy osoby po 18 roku życia (uczące się) mogą być uczestnikami funduszu emerytalnego?
Uczestnikami otwartych funduszy emerytalnych mogą być osoby podlegające ubezpieczeniom społecznym. W przypadku osób uczących się, takiego obowiązku nie ma, jeśli nie osiągają one dochodów z pracy. Inna sytuacja występuje, w przypadku studentów oraz uczestników studiów doktoranckich. Osoby te mogą być objęte dobrowolnie, na swój wniosek ubezpieczeniem emerytalnym i ubezpieczeniami rentowymi oraz opłacać z własnych środków składkę.
Czy członkiem otwartego funduszu emerytalnego może być osoba na zasiłku dla bezrobotnych pobierająca zasiłek?
Tak. Osoba pobierająca zasiłek dla bezrobotnych, jest objęta obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnymi i ubezpieczeniami rentowymi, tak więc od kwoty zasiłku odprowadzana jest składka na te ubezpieczenia, przez rejonowy urząd pracy. Składka będzie zasilać konto tej osoby w funduszu, w czasie pobierania zasiłku dla bezrobotnych.
Czy klientem może być osoba bezrobotna nie pobierająca zasiłku?
Nie, osoba ta nie podlega obowiązkowi ubezpieczeń społecznych.
Jak jest liczona jednostka uczestnictwa?
Składki wpłacane do funduszu oraz otrzymane wypłaty transferowe są przeliczane na jednostki rozrachunkowe. Jednostka rozrachunkowa stanowi proporcjonalny udział w poszczególnych składnikach aktywów netto funduszu. Wartość jednostki rozrachunkowej w dniu przeliczenia jest ustalana przez podzielenie wartości aktywów netto funduszu w dniu przeliczenia przez liczbę jednostek rozrachunkowych zapisanych w tym dniu na rachunkach prowadzonych przez fundusz.
Jakie obowiązki nałożone są na osobę zmieniającą otwarty fundusz emerytalny?
Członek otwartego funduszu emerytalnego, przystępujący do innego otwartego funduszu zobowiązany jest do zawiadomienia na piśmie o zawarciu umowy z tym funduszem, otwarty fundusz, do którego dotychczas wpłacał składki. Wraz z zawiadomieniem członek składa na piśmie oświadczenie woli o rozwiązaniu dotychczasowej umowy.
Czy osoba zatrudniona w dwóch zakładach pracy, może być członkiem dwóch otwartych funduszy emerytalnych?
Osoba, objęta ubezpieczeniem oraz spełniająca kryteria wiekowe może być członkiem tylko jednego otwartego funduszu emerytalnego, bez względu na to, czy pracuje w jednym czy też w dwóch zakładach pracy bądź wykonuje różne rodzaje działalności. Z tego tytułu składka z dwóch źródeł będzie odprowadzana do jednego funduszu.
Kto wpłaca składki do otwartego funduszu emerytalnego?
Składki na ubezpieczenia społeczne są opłacane przez pracodawcę (zakład pracy) do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W przypadku, gdy dana osoba jest uczestnikiem otwartego funduszu emerytalnego, to Zakład Ubezpieczeń Społecznych przekazuje część odprowadzonej składki do otwartego funduszu emerytalnego.
Dziedziczenie środków i ich podział w przypadku rozwodu
W jaki sposób dzielone są środki po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego.
Po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego, połowę zgromadzonych środków w zakresie w jakim te środki stanowiły przedmiot małżeńskiej wspólnoty majątkowej, fundusz ma obowiązek przetransferować na rachunek współmałżonka. Niewykorzystane środki, zgodnie z nowelizacją przepisów przekazywane są osobom wskazanym przez zmarłego członka funduszu, a w przypadku ich braku wchodzą w skład spadku.
Czy istnieje możliwość jednorazowej wypłaty dla współmałżonka członka otwartego funduszu emerytalnego, po śmierci, rozwodzie lub unieważnieniu małżeństwa?
Nowelizacja ustawy wprowadza możliwość wypłaty środków zgromadzonych na rachunku członka otwartego funduszu emerytalnego, przypadających współmałżonkowi, po rozwodzie, unieważnieniu małżeństwa lub zgonu. Osoby, którym otwarty fundusz emerytalny otworzył na mocy przepisów, dotyczących podziału środków w razie rozwodu, unieważniania małżeństwa lub w razie śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego, rachunek, mają prawo do jednorazowej wypłaty wszystkich środków zgromadzonych na rachunku, przysługujących w wyniku podziału, w terminie 14 dni od daty złożenia wniosku w razie:
- złożenia wniosku wraz z decyzją przyznającą emeryturę, zaopatrzenie emerytalne, emeryturę dla rolników lub uposażenie w stanie spoczynku,
- nie nabycia prawa do emerytury, o ile ukończyły 60 lat w przypadku kobiet i 65 lat w przypadku mężczyzn,
- złożenia wniosku przez osoby urodzone przed dniem 1 stycznia 1969 r., jeżeli zgromadzone na ich rachunku środki nie są wyższe od kwoty stanowiącej:
- 50% przeciętnego wynagrodzenia, o którym mowa w art. 20 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jeżeli otwarcie rachunku nastąpiło przed dniem 1 stycznia 2002 r.,
- 150% przeciętnego wynagrodzenia, o którym mowa w art. 20 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jeżeli otwarcie rachunku nastąpiło po dniu 1 stycznia 2002 r.
Jednorazowo wypłacone kwoty przez otwarty fundusz emerytalny podlegają zryczałtowanemu podatkowi dochodowemu od osób fizycznych w wysokości 20% uzyskanego przychodu.
Co się stanie, jeśli Członek Funduszu umrze?
W razie śmierci Członka Funduszu środki zgromadzone przez niego będą dziedziczone. Połowa środków zgromadzonych na koncie będzie przekazana na rachunek współmałżonka w Otwartym Funduszu Emerytalnym (nie może nastąpić wypłata gotówkowa), zaś druga połowa będzie wypłacona osobie uposażonej (osobom uposażonym). Gdy takiej osoby nie ma, zgromadzone środki wchodzą w skład spadku.
Czy można zmienić osoby uposażone?
Członek Funduszu może w każdym czasie zmienić poprzednią dyspozycję dotyczącą osób uposażonych, wskazując obok nich lub zamiast inne osoby, jak również oznaczając w inny sposób udział osób wskazanych w środkach.
Zachowanie prawa do wcześniejszej emerytury.
Osoby, które mają prawo do wcześniejszej emerytury na podstawie odrębnych przepisów, a którym otwarty fundusz emerytalny był zobowiązany otworzyć rachunek po śmierci lub ze względu na podział środków zgromadzonych na rachunku współmałżonka w wyniku rozwodu lub unieważnienia małżeństwa nie tracą prawa do wcześniejszej emerytury. Osobom tym ZUS nie odprowadza składek na rachunek w otwartym funduszu emerytalnym, a jeśli taki fakt już nastąpił, składka ta podlega zwrotowi na zasadach określonych dla nienależnie opłaconej składki odprowadzonej do otwartego funduszu emerytalnego.
Co się stanie w razie rozwodu członka funduszu?
W razie rozwodu lub unieważnienia małżeństwa, w przypadku wspólnoty majątkowej, podział środków zgromadzonych przez Członka Funduszu następuje zgodnie z decyzją sądu. Środki transferowane są na indywidualne konta eks-małżonków do funduszy emerytalnych, których są uczestnikami (jeżeli współmałżonek/a nigdy nie pracował/a to musi on/a wybrać fundusz emerytalny, do którego zostaną przekazane zgromadzone środki).
