Zamieszanie wokół systemu emerytalnego skłania coraz więcej osób do szukania nowych możliwości pozyskania dodatkowych środków na emeryturę. Wielu przyszłych emerytów zdaje sobie sprawę, że kwoty, jakie będą otrzymywać z ZUS i OFE nie wystarczą im na godne życie.

W takiej sytuacji coraz więcej osób może zainteresować się odwróconą hipoteką.

Druga emerytura od banku

Odwrócona hipoteka funkcjonuje od jakiegoś czasu w krajach Europy Zachodniej oraz Stanach Zjednoczonych. W Polsce też pojawiają się już instytucje oferujący ten produkt, ale nie są to jeszcze banki. Mechanizm działania odwróconej hipoteki nie jest skomplikowany. Osoba zbliżająca się do wieku emerytalnego, posiadająca nieruchomość mieszkalną, może podpisać umowę z bankiem lub towarzystwem ubezpieczeniowym, na mocy której do końca życia będzie otrzymywała od tej instytucji świadczenia, które można określić jako odwrócony kredyt hipoteczny. W zamian mieszkanie lub dom tej osoby po jej śmierci przechodzi na rzecz instytucji udzielającej odwróconej hipoteki. W przypadku normalnego kredytu hipotecznego bank udziela pożyczki kredytobiorcy i wpisuje hipotekę do IV działu Księgi Wieczystej, a kredytobiorca co miesiąc spłaca raty na rzecz instytucji kredytującej. W przypadku odwróconej hipoteki bank także wpisuje się do księgi wieczystej, ale to on płaci kredytobiorcy comiesięczne raty.

Wysokość tych świadczeń zależna jest od wieku właściciela mieszkania i przewidywanej długości jego życia oraz wartości nieruchomości. Pieniądze, jakie będzie co miesiąc wypłacał bank mogą nie być równe wysokości rat, jakie trzeba by było płacić za kredyt na nieruchomość o tej samej wartości, ale kwoty te mogą okazać się o wiele wyższe niż emerytury wypłacone z ZUS i pozwolić cieszyć się jesienią życia. Po śmierci właściciela nieruchomości bank przejmuje jego mieszkanie, a zysk z jego sprzedaży pokrywa wszystkie koszty wypłaty kredytu wraz z odsetkami. 

Dwie strony medalu

Odwrócona hipoteka może okazać się bardzo popularnym produktem, ponieważ wiele osób nie będzie mogło godnie żyć z otrzymywanej emerytury. Nadal mało osób posiada bowiem oszczędności zgromadzone w ramach III filaru. Odwrócona hipoteka będzie więc najprostszym sposobem na otrzymywanie dodatkowych środków. Świadczenia mogą być wypłacane w trybie miesięcznym, kwartalnym, rocznym lub nawet jako jednorazowa wypłata. Aby podpisać umowę z bankiem w sprawie odwróconej hipoteki nie trzeba wykazywać się odpowiednią zdolnością kredytową – dla części emerytów może to być więc też jedyna szansa na otrzymanie dodatkowych pieniędzy od banku,  gdyż nie mogliby otrzymać normalnego kredytu.

Oczywiście nie ma róży bez kolców. Skorzystanie z odwróconej hipoteki będzie oznaczało pozbawienie spadkobierców kapitału o dużej wartości. W naszym kraju natomiast mieszkanie po śmierci jego właściciela zazwyczaj przepisywane jest na członków rodziny. Może to więc budzić sprzeciw wielu osób, które liczyły na otrzymanie nieruchomości w spadku. Zachodnie społeczeństwa otwarcie przyjmują prawo do samostanowienia o swoim majątku – w Polsce prawdopodobnie będzie to nadal wymagało pewnych zmian w mentalności społeczeństwa.

Choć obecnie żaden bank w naszym kraju nie oferuje odwróconej hipoteki, to już teraz na polskim rynku pojawiają się pozabankowe instytucje finansowe, które oferują produkt bardzo zbliżony. Można się jednak spodziewać, że wprowadzenie odwróconej hipoteki będzie następnym krokiem w rozwoju polskiego rynku kredytów hipotecznych. Temat ten jest coraz częściej poruszany i niektóre banki już przygotowują symulacje ryzyka i opłacalności wprowadzenia takiego produktu do swojej oferty. Z odwróconej hipoteki będą już zapewne mogły skorzystać osoby, które za kilka lat wejdą w wiek emerytalny.