Emeryci, a dokładniej przyszli emeryci - kredytobiorcy to grupa, którą zajęła się Komisja Nadzoru Finansowego. W zaczynającej w pełni obowiązywać od stycznia 2012 roku Rekomendacji SIII znalazł się zapis, według którego banki będą musiały uwzględnić zmianę dochodów klientów po uzyskaniu

przez nich uprawnień emerytalnych. W praktyce może oznaczać to, że banki wyliczając zdolność kredytową będą musiały założyć spadek dochodów po przejściu na emeryturę, tym samym wartość udzielanego kredytu będzie niższa.

Rekomendacja SIII wprowadzi wiele zmian do obecnego systemu udzielania kredytów hipotecznych. Przede wszystkim banki będą miały obowiązek wyliczać zdolność kredytową dla krótszego niż do tej pory, bo maksymalnie 25-letniego okresu kredytowania. Do tego, jeśli okres spłaty kredytu będzie pokrywał się w jakiejś części z emeryturą kredytobiorcy, to w wyliczeniach zdolności kredytowej bank będzie musiał uwzględnić spadek miesięcznych dochodów. Według szacunków Domu Kredytowego Notus, te i inne zapisy Rekomendacji SIII przyczynią się do spadku maksymalnej zdolności kredytowej potencjalnych kredytobiorców nawet o 6 – 9 %.

Przechodzisz na emeryturę – możesz dostać niższy kredyt?

Aktualnie wśród banków standardem jest udzielanie kredytów z okresem spłaty kończącym się wraz z ukończeniem 70 roku życia, jednak w kilku instytucjach, np.: Getin Noble Banku, czy Alior Banku okres spłaty może kończyć się nawet dopiero przed upływem 80 roku życia.
 
Od nowego roku zgodnie z Rekomendacją SIII obliczając zdolność kredytową dla takich klientów „bank powinien uwzględnić w ocenie zdolności kredytowej prawdopodobną zmianę poziomu dochodów kredytobiorcy po nabyciu uprawnień emerytalnych.” Współczynnik zastąpienia (stosunek emerytury do ostatniej pensji) w zależności od stażu pracy, wieku przejścia na emeryturę czy płci według szacunków będzie wynosił od 20 do 60 procent. Przykładowo 50-latek, który rozpoczął pracę w wieku 24 lat, zarabiający obecnie 4000 brutto (ok. 2850 netto), po przejściu na emeryturę może liczyć na świadczenie w wysokości 1845 netto. Bieżące dochody (2850 netto) pozwalają aktualnie zaciągnąć mu kredyt na 20 lat w średniej wysokości 180 tysięcy złotych. Miesięczna rata takiego kredytu, w zależności od banku będzie oscylowała wokół kwoty 1320 złotych. Tak radykalne obniżenie dochodów może oznaczać, że wielu kredytobiorców nie będzie stać na płacenie miesięcznych rat w chwili przejścia na emeryturę. Jak wynika z zapisów rekomendacji, właśnie takiej sytuacji chce przeciwdziałać KNF.

Co zrobią banki?

Interesująca jest kwestia, w jaki sposób banki zareagują na konieczność uwzględniania spadku dochodu po przejściu na emeryturę. Aktualnie wiek emerytalny to 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Analizując procedury wszystkich banków łatwo zauważyć, że wszystkie instytucje są skłonne udzielić kredytu, którego okres spłaty będzie przekraczał ten wiek.

Jednym z rozwiązań może być skrócenie okresu kredytowania, tak aby całkowita spłata kredytu nastąpiła przed ukończeniem 65 roku życia. Innym rozwiązaniem może być przyznanie kredytu z dłuższym okresem spłaty, ale w ratach malejących, co będzie oznaczało, że w okresie otrzymywania emerytury raty będą na tyle niskie, że mimo spadku dochodów klient nie będzie miał problemu ze spłatą. Jednak te dwa rozwiązania oznaczają obniżenie bieżącej zdolności kredytowej. Krótszy okres spłaty jest jednoznaczny z niższą kwotą kredytu, również system rat malejących będzie oznaczał, że zdolność kredytowa będzie niższa niż w przypadku rat równych. Innym rozwiązaniem może być połączenie kredytu hipotecznego wraz z programem oszczędnościowym. Klient będzie zobowiązany do regularnego oszczędzania przez cały okres kredytowania, tak aby po zakończeniu pracy zawodowej jego dochody z tytułu emerytury mogły być uzupełnione środkami z planu oszczędnościowego.

Jakie rozwiązania zostaną zaproponowane klientom z pewnością wkrótce się dowiemy. Jednak osoby, które zbliżają się do wieku emerytalnego i chcą zaciągnąć kredyt hipoteczny powinny z pewnością uwzględniać nadchodzące zmiany. Od stycznia uzyskanie kredytu, które termin spłaty przekracza wiek emerytalny będzie prawdopodobnie wiązało się dodatkowymi kosztami lub innymi obostrzeniami w uzyskaniu takiego kredytu.