W ostatnim kwartale 2011 roku przeciętną rodzinę było stać na zakup nieco większej nieruchomości niż w poprzednich kwartałach tego samego roku. Statystyczna polska rodzina na obsługę kredytu mieszkaniowego przeznaczonego na zakup nieruchomości na rynku pierwotnym

przeznaczyła mniejszą część sowjego dochodu niż jeszcze trzy miesiące wcześniej.

W okresie od października do grudnia 2011 roku wartość Indeksu Obciążenia Hipotecznego (IOH) sporządzanego przez Dom Kredytowy Notus spadła o 2,65 p.p. i wyniosła 35,98%. Jednak w ujęciu rocznym wartość Indeksu wzrosła. W roku 2011 jego wartość wzrosła z poziomu 35,23% i osiągnęła poziom o 0,75 p.p. większy.

Wartości Indeksu Obciążenia Hipotecznego są szczególnie istotne dla osób planujących zakup nieruchomości i zaciągnięcie kredytu. Odczyty w kolejnych miesiącach pokazują, jak dużą część swojego dochodu netto rodzina musi przeznaczać na obsługę nowo zaciąganego zobowiązania kredytowego. Warto przypomnieć, że zgodnie z obowiązującą Rekomendacją T Komisji Nadzoru Finansowego „maksymalny poziom relacji wydatków związanych z obsługą zobowiązań kredytowych do średnich dochodów netto osiąganych przez osoby zobowiązane do spłaty zadłużenia nie powinien być wyższy niż 50% dla klientów detalicznych o dochodach netto nie przekraczających poziomu przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce, w żadnym jednak przypadku nie powinien być wyższy niż 65%”.

Indeks Obciążenia Hipotecznego (IOH)

Opracowanie Dom Kredytowy Notus, na podstawie danych własnych oraz: GUS, redNet Consulting

Co zdecydowało o zmianach?

W IV kwartale o spadku Indeksu Obciążenia Hipotecznego (IOH) obliczanego dla 8 największych polskich aglomeracji przesądziły przede wszystkim wzrosty przeciętnego wynagrodzenia brutto w sektorze przedsiębiorstw. W ujęciu kwartalnym wzrosło ono o 12,5% osiągając poziom o 440,36 pln większy niż 3 miesiące temu. Nieznacznie spadła także średnia cena ofertowa nieruchomości uwzględnianych przy konstruowaniu Indeksu. Skumulowanie tych dwóch czynników przesądziło o spadku wartości IOH do poziomu 35,98%. Oznacza to, że rodzina zarabiająca 5000 netto chcąca zakupić mieszkanie o metrażu 50-55 metrów kwadratowych na spłatę raty kredytu musi przeznaczyć przeciętnie 35,98% swojego dochodu.

Duże zróżnicowanie w regionach

Tradycyjnie IOH najwyższe wartości osiągnął w Krakowie (45,28%), a najniższy był w Katowicach (27,94%). W analizowanym okresie największy spadek wartości Indeksu jest zauważalny we Wrocławiu i Łodzi. Te miasta należą również do liderów zmian poziomu przeciętnego wynagrodzenia. Warto zwrócić uwagę na Katowice, gdzie mimo iż wynagrodzenie w grudniu wzrosło o 31,5% w stosunku do października to zmiana Indeksu nie jest aż tak duża. Wynika to ze wzrostu średniej ceny ofertowej nieruchomości na tym lokalnym rynku.

Przeciętne wynagrodzenie brutto w sektorze przedsiębiorstw

Źródło danych: GUS

Średnia ofertowa cena m2 mieszkania (rynek pierwotny) o pow. 55 m2

Źródło danych: redNet Consulting na podstawie portalu tabelaofert.pl

Rok 2011 – wzrost wartości IOH

Mimo spadku IOH w ostatnich miesiącach, cały roku 2011 przyniósł wzrost jego wartości. W grudniu 2010 roku wynosił on 35,23%, a po 12 miesiącach jego wartość wzrosła o 0,75 p.p. Indeks wzrósł pomimo wzrostu przeciętnego wynagrodzenia i spadku średnich cen ofertowych. Jednak te zmiany wpływające na obniżenie wartości były zbyt niskie, aby zrekompensować wzrost średniego oprocentowania kredytów w złotych, które decyduje o racie i w konsekwencji także ma wpływ na wartość IOH. Oprocentowanie kredytu dla analizowanych przypadków wzrosło w ciągu 12 miesięcy z poziomu 5,90% do 6,72% i to przede wszystkim przesądziło o wzroście Indeksu Obciążenia Hipotecznego w całym 2011 roku.